شنبه, ۲ تیر(۴) ۱۴۰۳ / Sat, 22 Jun(6) 2024 /
           
فرصت امروز

مسیر دستوری فروش خودرو همچون قیمت گذاری و تولید دستوری ظاهرا راه به جایی نبرده است؛ چراکه این روزها مسوولیت سامانه فروش یکپارچه بین وزارت صمت و شورای رقابت پاسکاری می شود. هرچند قرار بود مرحله سوم فروش در شهریورماه برگزار شود با این حال همراه با رشد معوقات، کاهش تولید و انصراف برخی مشتریان به نظر می رسد این طرح دستوری نیز با شکست مواجه شده است.

به گزارش فرصت امروز به نقل از دنیای اقتصاد، در حالی که مسوولیت سامانه یکپارچه خودرو این روزها بین وزارت صنعت، معدن و تجارت و شورای رقابت پاسکاری می شود، به نظر می رسد این موضوع عملا به معنای شکست فروش دستوری خودروهاست. طی چند وقت گذشته بحث بر سر اینکه مسوولیت سامانه یکپارچه خودرو بر عهده وزارت صمت است یا شورای رقابت، بالا گرفته و هر یک از این دو نهاد سعی می کنند مسوولیت سامانه را بر گردن دیگری بیندازند.

این ماجرا پس از آن شکل گرفت که با وجود وعده سیاستگذار مبنی بر اجرای مرحله سوم فروش یکپارچه (در شهریور)، گمانه زنی هایی مبنی بر تاخیر طولانی در اجرای این مرحله و حتی تعطیلی «سامانه» انجام شد. طبق این گمانه زنی ها، با توجه به فروش حدودا دومیلیون دستگاهی از طریق سامانه یکپارچه و همچنین کند شدن تولید، سیاستگذار تصمیم گرفته فروش مرحله سوم را با تاخیری طولانی برگزار کند یا اصلا سامانه موردنظر و مدل فروش گسترده را برای همیشه کنار بگذارد. این گمانه زنی ها سبب نگرانی شهروندانی شد که در انتظار اجرای مرحله سوم فروش یکپارچه خودرو بودند و از همین رو آنها خواستار شفاف سازی سیاستگذار در این ماجرا شدند.

مسیر دستوری فروش خودرو ، قیمت گذاری و تولید دستوری راه به جایی نبرد

با توجه به اینکه از یک سو شورای رقابت در دستورالعمل سال گذشته خود فروش همه خودروها را به سامانه یکپارچه محدود کرد و از سوی دیگر، فروش در این سامانه توسط وزارت صمت به اجرا درآمد، شهروندان از این دو نهاد انتظار شفاف سازی داشتند. این در حالی است که تا به امروز نه وزارت صمت و نه شورای رقابت هیچ کدام مسوولیت سامانه یکپارچه را بر عهده نگرفته اند و بنابراین ادامه فعالیت این سامانه در هاله ای از ابهام قرار دارد. از یک سو عباس علی آبادی، وزیر صمت، گفته که «سامانه یکپارچه خودرو متعلق به وزارت صمت نیست و به شورای رقابت تعلق دارد». این گفته وزیر صمت در واکنش به پرسشی مبنی بر زمان دور سوم فروش خودرو از مسیر سامانه یکپارچه بود که وی تاکید کرد: «در مورد ثبت نام جدید در سامانه یکپارچه اطلاعی ندارم و [آن را] شورای رقابت می داند.» در واکنش به این اظهارات، سپهر دادجوی توکلی، مدیر مرکز ملی رقابت، تاکید کرد: «براساس مصوبه کارگروه خودروی شورای رقابت، مسوولیت سامانه یکپارچه عرضه خودرو بر عهده وزارت صمت است.»

جدا از اینکه در این ماجرا حق با وزارت صمت است یا شورای رقابت، مساله اصلی و مهم تر این است که این کشمکش بر سر مسوولیت سامانه یکپارچه خودرو، به عنوان نشانه شکست فروش دستوری خودرو تعبیر می شود. به عبارت بهتر، به نظر می رسد سیاستگذار (هم شورای رقابت و هم وزارت صمت) اولا از نتایج فروش خودرو از مسیر سامانه یکپارچه رضایت لازم و کافی ندارند و ثانیا تداوم فروش دستوری را به صلاح نمی دانند و از همین رو نمی خواهند مسوولیت آن را بر عهده بگیرند.

درباره دلیل نخست، نارضایتی از نتایج فروش یکپارچه، با یک سکه دورو مواجه هستیم که یک روی آن را سیاستگذار روایت می کند و روی دیگرش بیشتر با واقعیت سازگار است. سیاستگذار می گوید اتفاقا از نتایج فروش یکپارچه خودرو رضایت دارد و برای اثبات آن، آرامش فعلی بازار خودرو را به عنوان سند رو می کند. در واقع سیاستگذار این پیام را به افکار عمومی داده که آرامش فعلی بازار خودرو و نزولی شدن قیمت ها طی نیمه نخست امسال، به دلیل عملیات اختصاصی - فروش یکپارچه - در این بازار است. به عبارت بهتر، پیام سیاستگذار به افکار عمومی این است که چون حدود دو میلیون دستگاه خودرو طی دو مرحله فروش یکپارچه عرضه شده، تقاضا کاهش یافته و به همین دلیل منحنی قیمت در بازار افت کرده است.

در روی دیگر سکه، تصویر واقعی تری از بازار خودرو نقش بسته است، تصویری که می گوید دلیل اصلی افت قیمت خودرو طی شش ماه امسال و آرامش فعلی بازار، کاهش انتظارات تورمی و ثبات نسبی قیمت ارز است. این تصویر البته نقش فروش دو میلیون دستگاهی در سامانه یکپارچه و افت تقاضا در آرامش بازار را نیز در خود جای داده است؛ با این حال علت اصلی روزهای آرام بازار خودرو را آرامش «تورمی» و «ارزی» کشور می داند. نشان به آن نشان که همین چند هفته پیش و با افزایش محدود و مقطعی قیمت ارز، منحنی قیمت خودرو در بازار تحریک شد و صعود کرد. وقتی هم که ارز آرام گرفت، منحنی قیمت خودرو نیز سربه زیر شد.

سیاستگذار علاوه بر اینکه قطعا این واقعیت را درک کرده، این را هم می داند که در صورت متلاطم شدن بازار ارز، بازار خودرو نیز دچار تلاطم خواهد شد. در این صورت، سیاستگذار دیگر نمی تواند ادعای خود مبنی بر اینکه آرامش بازار خودرو ناشی از عملیات ویژه و اختصاصی - فروش گسترده در سامانه یکپارچه - بوده را تکرار و از آن دفاع کند. جدا از اینکه تلاطم بازار ارز اتفاقی محتمل است، کند شدن روند تولید خودرو نیز دیگر موضوعی است که چشم سیاستگذار را بابت ادامه فعالیت سامانه یکپارچه ترسانده است.

فروش دومیلیون دستگاهی از مسیر سامانه یکپارچه، به پشتوانه رشد تولید خودروسازان و برنامه وزارت صمت مبنی بر تیراژ یک میلیون و ۷۰۰هزار دستگاهی در سال جاری و تیراژ احتمالا بالای دو میلیون دستگاه در سال آینده بود. این در شرایطی است که تولید خودروسازان کشور طی نیمه نخست امسال (به استثنای شهریور که هنوز آمار آن اعلام نشده) روندی کاهشی داشته است. بنابراین به نظر می رسد دلیل دیگری که سیاستگذار را نسبت به تداوم فعالیت سامانه یکپارچه بدبین کرده، کندی روند تولید است. طبعا اگر تیراژ طبق برنامه ریزی پیش نرود که نمی رود، اولا خودروهای عرضه شده در دو دور قبلی فروش یکپارچه، سر وقت تحویل داده نخواهند شد و ثانیا امکان اجرای دور سوم فروش گسترده نخواهد بود. البته طبق اعلام شورای رقابت «پس از تعیین تکلیف ظرفیت های خالی خودروسازان در فروش های یکپارچه قبلی، نوبت به اجرای مرحله سوم برای متقاضیان جدید می رسد، اما اکنون نمی توان اعلام کرد این عرضه (مرحله سوم) دقیقا چه زمانی خواهد بود.» به نظر می رسد این واکنش شورای رقابت بیشتر در راستای حفظ آرامش فعلی بازار خودرو است، وگرنه شواهد و نشانه ها حکایت از پایان فروش دستوری دارد.

خطای سیاستگذار در فروش خودرو

اما با در نظر گرفتن این فرضیه قوی -پایان کار فروش دستوری خودرو - این پرسش پیش می آید سیاستگذار چه اشتباهاتی را در ماجرای سامانه یکپارچه انجام داد؟ علاوه بر اینکه اصل ورود سیاستگذار به جزئیات فروش خودروسازان - دستوری کردن فروش - از ابتدا نادرست به نظر می رسید، در ادامه اتفاقات دیگری رخ داد که این مدل فروش را بیشتر و بیشتر ناکارآمد کرد. به عنوان مثال، کارشناسان و فعالان بازار خودرو معتقدند ملزم کردن خودروسازان خصوصی به فروش محصولاتشان در سامانه یکپارچه، یکی از اشتباهات بزرگ سیاستگذار بود که اتفاقا نتیجه مثبتی به دنبال نداشت. خودروسازان خصوصی با شیوه های خاص خود - حتی فروش قسطی - فروش کم حاشیه ای داشتند و مشتریانشان نیز نسبتا راضی بودند، اما دخالت سیاستگذار و الزام به فروش در سامانه یکپارچه، به نوعی کار را خراب کرد.

البته برای سیاستگذاری که فروش خودروهای وارداتی را به سامانه یکپارچه منتقل کرد (یکی دیگر از اشتباهات سیاستگذار)، ملزم کردن خودروسازان خصوصی به فروش دستوری، کار چندان سختی نبود و خیلی هم جای تعجب نداشت. خطای دیگر سیاستگذار الزام فروش همه خودروها در سامانه یکپارچه بود. به اعتقاد کارشناسان، سیاستگذار می توانست برخی خودروها را که تقاضای پایین و قیمت بالایی داشتند از حضور در سامانه یکپارچه معاف کند و مثلا به بورس کالا بسپارد یا اجازه دهد خودروسازان به شیوه دلخواه خود، آنها را بفروشند. با این حال، ولع سیاستگذار به فروش دستوری سبب شد در ابتدا هیچ استثنایی را قائل نشود. البته در حال حاضر فروش قسطی برخی خودروهای مونتاژی خارج از سامانه یکپارچه، مجاز شده که خود نشانه ای از شکست سیاست قبلی و عقب نشینی سیاستگذار دارد.

در کنار این اشتباهات، خطای محاسباتی سیاستگذار را که به نظر می رسد ریشه در هیجان فروش دستوری داشت، نباید فراموش کرد. خطا آنجا بود که سیاستگذار با توجه به برنامه تولید روی کاغذ، شیر فروش را باز گذاشت و از نگاه واقع بینانه و آینده نگر دور شد. سیاستگذار با وجود هشدارهای کارشناسان و رسانه ها بابت عملی نشدن برنامه هیجانی تولید، فروش در سامانه یکپارچه را به دور از واقعیت و مطابق آنچه روی کاغذ (به عنوان برنامه دستوری تولید) آمده بود، به اجرا گذاشت. این در حالی است که آمار تولید خودروسازان در نیمه نخست امسال نشان می دهد آنها از برنامه بسیار عقب هستند.

سه آلترناتیو فروش دستوری

با توجه به اتفاقات رخ داده درباره سامانه یکپارچه خودرو، به خصوص اینکه هیچ نهادی مسوولیت مستقیم آن را بر عهده نمی گیرد، چند سناریو را می توان درباره آینده فروش خودروها اعم از داخلی، مونتاژی و وارداتی در نظر گرفت. با این فرض قوی که فروش دستوری - فروش در سامانه یکپارچه - کنار گذاشته شود، سه سناریو را می توان برای جایگزینی آن در نظر گرفت. نخست اینکه خودروسازان و واردکنندگان و مونتاژکاران مانند گذشته در فروش - روش فروش - محصولات خود آزاد باشند. بر اساس این سناریو، خودروسازان بزرگ (ایران خودرو و سایپا)، شرکت های بخش خصوصی (مونتاژکاران) و واردکنندگان طبق مدل دلخواه خود محصولاتشان را به فروش خواهند گذاشت و در این صورت مشتریان با شیوه های مختلفی برای خرید خودرو مواجه خواهند بود.

سناریوی دیگر بازگشت خودروها یا برخی از خودروها مانند کم تیراژها به بورس کالاست. بر این اساس، ممکن است فروش خودروهای پرتیراژ توسط سیستم داخلی خودروسازان انجام شود و کم تیراژها به بورس کالا بروند. سناریوی سوم نیز این است که برنامه وزارت صمت مبنی بر حذف قیمت گذاری دستوری (طبق آنچه منوچهر منطقی، معاون حمل و نقل وزارت صمت، در گفت و گو با «دنیای اقتصاد» اعلام کرد) عملی شود و در این صورت، دیگر فروش دستوری نیز معنایی نخواهد داشت. در واقع با آزادسازی قیمت خودرو، فروش شرکت های خودروساز از حالت دستوری خارج می شود. در این سناریو، طبعا مونتاژکاران و واردکنندگان نیز درگیر فروش دستوری نخواهند بود.

جدول کامل قیمت خودروهای داخلی و وارداتی

لینک کوتاه صفحه : www.forsatnet.ir/u/5Gdtf8cR
به اشتراک گذاری در شبکه های اجتماعی :
نظرات :
قیمت های روز
پیشنهاد سردبیر
آخرین مطالب
محبوب ترین ها
وبگردی
آزمایشگاه تجهیزات اعلام حریق آریاکخرید فالوورقیمت ورق گالوانیزهخرید از چیندوره مذاکره استاد احمد محمدیخرید فالوور فیکدوره رایگان Network+سریال جنگل آسفالتMEXCتبلیغات در گوگلآموزش آرایشگریقصه صوتیریل جرثقیلخرید لایک اینستاگرامپنجره دوجدارهلوازم یدکی تویوتاکولر گازی جنرال شکارنرم‌افزار حسابداریاجاره خودرو در دبیست مدیریتیواردات و صادرات تجارتگرامخرید آیفون 15 پرو مکستجارتخانه آراد برندینگواردات از چینتعمیر گیربکس اتوماتیکخرید سی پی کالاف دیوتی موبایلخرید قسطیاپن ورک پرمیت کاناداتعمیر گیربکس اتوماتیک در مازندرانورمی کمپوستچاپ فوری کاتالوگ حرفه ای و ارزانقیمت تیرآهن امروزمیز تلویزیونتعمیر گیربکس اتوماتیکتخت خواب دو نفرهخدمات پرداخت ارزی نوین پرداختدندانپزشکی سعادت آبادتور استانبولنرم‌افزار حسابداری رایگانتور استانبولتور اماراتکولر گازی جنرال گلدکولر گازی ایوولیچک صیادیخرید نهال گردوکمک به خیریهماشین ظرفشویی بوشخدمات خم و برش و لیزر فلزاتتعمیرگاه فیکس تکنیکصندلی پلاستیکیرمان عاشقانه
تبلیغات
  • واتساپ : 09031706847
  • ایمیل : ghadimi@gmail.com

كلیه حقوق مادی و معنوی این سایت محفوظ است و هرگونه بهره ‌برداری غیرتجاری از مطالب و تصاویر با ذكر نام و لینک منبع، آزاد است. © 1393/2014
بازگشت به بالای صفحه